Thi mẫu giáo ở Hồng Kông – áp lực đầu đời cho trẻ

11:49 AM - 15/06/2015

Đa số người dân Hồng Kông cho rằng, các lớp mầm và mẫu giáo tốt chính là cánh cửa vào trường tiểu học tốt nhất, tiếp theo đó, đương nhiên, là trường trung học và đại học tốt nhất.

Kỳ thi mẫu giáo ở Hồng Kông diễn ra như thế nào?

Bé Yoyo Chan đang chuẩn bị một buổi phỏng vấn đầu đời của mình. Yoyo chỉ mới được 1,5 tuổi nhưng đã phải có kế hoạch học tập và chuẩn bị kỹ lưỡng cho kỳ thi sát hạch gắt gao vào trường mẫu giáo khi bé tròn 2 tuổi. Tại sao, trẻ còn trong độ tuổi chập chững biết đi, đã phải đối mặt với nhiều áp lực cho việc thi cử? Bởi vì, phần lớn người dân Hồng Kông đều cho rằng, trẻ được vào học ở những trường mẫu giáo “điểm” sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ vào trường tiểu học và trung học danh tiếng và là bước đệm cho trẻ vào thẳng Đại học. Chính vì vậy, các trường mẫu giáo danh tiếng tại Hồng Kông rất kén học sinh và tỷ lệ cạnh tranh đầu vào rất cao, đây là lý do mà bé Yoyo Chan cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng cho buổi phỏng vấn sắp tới.

Nắm bắt được nhu cầu của các vị phụ huynh, nhiều trung tâm gia sư cung cấp thêm dịch vụ dạy kỹ năng phỏng vấn cho các em bé còn chập chững. Trong lớp học, bé được yêu cầu chào hỏi gia sư và giới thiệu bản thân. Sau đó, gia sư sẽ yêu cầu cô bé hoàn thành một số nhiệm vụ, bao gồm xếp hình ngôi nhà, vẽ tranh, dán hai con mắt vào đúng vị trí trên miếng vải hình mặt người và nhận diện các loại hoa quả.

Thi mẫu giáo ở Hồng Kông, áp lực đầu đời cho trẻ 01

Yoyo đang học cách dán hình cái miệng đúng vị trí vào mặt người làm bằng nỉ.

Các trường mẫu giáo khác nhau thì có các yêu cầu đặt ra cho trẻ khác nhau, đây chính là bài toán nan giải cho các bậc phụ huynh, vì họ không biết phải chuẩn bị những câu hỏi hay những vấn đề chủ lực nào cho phù hợp với từng trường.

Thông thường, nội dung phỏng vấn có khi đơn giản chỉ là ngồi quan sát trẻ chơi đồ chơi, quan sát các kỹ năng vận động của trẻ, cũng như cách tương tác với trẻ. Cách trẻ tham gia vào các hoạt động như hát, chuyển động theo nhạc cũng được chấm điểm cẩn thận. Giáo viên sẽ nói chuyện với trẻ, chấm điểm cách trẻ diễn đạt bản thân và giao tiếp bằng mắt, thỉnh thoảng, họ có thể yêu cầu trẻ nhận diện màu sắc hay hình khối hoặc giải thích hình vẽ trong sách.

Ngoài ra, họ cũng có thể kiểm tra cách ứng xử của trẻ, bằng cách mời trẻ ăn kẹo khi kết thúc phỏng vấn. Trẻ chỉ được lấy một cái và phải nói “Cảm ơn”. Lấy nhiều kẹo bị coi là tham ăn, còn từ chối bị coi là bất lịch sự.

Trong buổi phỏng vấn, một chi tiết mà cha mẹ các bé không ngờ đến là ngoài việc giáo viên quan sát, kiểm tra các khả năng có được của trẻ, họ còn quan tâm hơn đến thái độ, hành động của các bậc phụ huynh, vì họ cho rằng, người mà họ tiếp cận, trao đổi và tương tác hằng ngày chính là cha mẹ của học sinh. Nếu phụ huynh nào có thái độ cao ngạo, kiêu căng, khoe khoang,…thì câu trả lời “Không” cho dù con của họ có nổi trội hơn những bé khác.

Có nên giáo dục trẻ từ sớm hay không?

Một số giáo viên đang giảng dạy tại các trung tâm gia sư tại Hồng Kông cho rằng: “Những buổi học huấn luyện các kỹ năng cho trẻ để trẻ có cuộc phỏng vấn tốt, rất có lợi trong việc giảm bớt những căng thẳng, bỡ ngỡ cho những ngày đầu vào lớp”.

Tuy nhiên, theo Leung Wai-fan, hiệu trưởng mẫu giáo King Shing nói: “rất dễ dàng nhìn ra một đứa trẻ đã qua “luyện tập” và một đứa trẻ “ứng xử tự nhiên”. Khi đứa trẻ đã được dạy trước, nó sẽ làm rất tốt thậm chí rất tự tin với những gì nó đã được học, nhưng khi bạn đề cập đến vấn đề khác, chúng trở nên bối rối và nhút nhát. Những đứa trẻ tư tin trả lời hay hoàn thành tốt những việc được giao sẽ được đánh giá tốt hơn những đứa trẻ đã qua huấn luyện.

Thi mẫu giáo ở Hồng Kông, áp lực đầu đời cho trẻ 03

Cha mẹ và các bé tại một buổi phỏng vấn vào trường mẫu giáo.

Theo bà Leung: “Giáo dục sớm đang bị thương mại hóa với quá nhiều đòi hỏi, nhiều bậc phụ huynh đã cho con mình học tiếng Anh hoặc tiếng Trung trước khi đến trường, đây không phải là cách học dành cho trẻ em. Giáo dục là một chặng đường dài chứ không phải là bài toán cần giải ngay.”

Tiến sĩ Lam Ho Cheong, trợ lý giáo sư ngành Giáo dục mầm non tại Viện Giáo dục Hong Kong, cũng đồng quan điểm với bà Leung. “Một mặt, ta phải phát triển năng lực của trẻ. Mặt khác, ta lại muốn trẻ hứng thú với học tập. Nếu ép trẻ học quá nhiều khi còn nhỏ, sẽ làm trẻ mất hứng thú học tập. Ví dụ, những lớp luyện kỹ năng đọc ở Hong Kong nhiều hơn so với những quốc gia khác, nhưng tỷ lệ đọc lại thấp hơn.”

Theo những ý kiến của những người đang hoạt động trong ngành giáo dục ở Hồng Kông cho thấy, việc tạo áp lực đầu đời cho trẻ quá sớm, sẽ làm trẻ mất hứng thú học tập trong tương lai, vì vậy, dẫu có cố ép trẻ học tập và đối phó với các kỳ thi từ rất sớm sẽ không có lợi, không giúp ích cho trẻ phát huy khả năng học tập sau này. Thay vào đó, chúng ta, các bậc phụ huynh đơn giản chỉ cần dành nhiều thời gian hơn cho con, chơi và đọc sách cùng con tại nhà, động viên con tiếp xúc với nhiều người khác nhau, từ đó, trẻ sẽ học được cách tương tác với người lạ.

Thanh Thảo (theo BBC)