Sự hiểu biết của trẻ phát triển như thế nào qua từng giai đoạn?

10:35 AM - 04/12/2014

Trẻ có khả năng hiểu ngôn ngữ trước khi có khả năng diễn đạt những suy nghĩ của mình, nhất là trong những năm tiền học đường. Thậm chí, đối với trẻ còn rất nhỏ cũng có thể hiểu âm của giọng nói và do đó sẽ hiểu được nội dung tình cảm, chứ không đơn thuần là từ ngữ. Trẻ hiểu những dấu hiệu cảm xúc và có thể buồn bực nếu cảm nhận được sự buồn phiền và lo âu của người lớn.

Sự hiểu biết của trẻ phát triển như thế nào?

- Từ 3 tuổi: Trẻ có thể xử lý và hoàn thành những lời yêu cầu phức tạp hơn và ít nhất hai thông tin, nhờ vào sự phát triển những kỷ năng tư duy và trí nhớ, chẳng hạn: “ Đem cuốn sách lại đây cho mẹ và đem búp bê vào phòng con”.

- Khoảng 4 tuổi: Trẻ bắt đầu biết đặt ra những câu hỏi, nhưng đến khoảng 5 tuổi trẻ mới có khả năng suy nghĩ kỹ về những điều cần hỏi.

2 cách làm tăng sự hiểu biết của trẻ:

1./ Đưa ra những lời giải thích

- Đa số những mệnh lệnh mà bạn đưa ra cho trẻ sẽ không có sự thương lượng và bạn luôn mong trẻ sẽ thực hiện được nó. Nhưng có những lúc trẻ không muốn thực hiện điều đó, vì đang bận rộn với một hoạt động khác, hoặc điều bạn đưa ra không hấp dẫn hoặc không quan trọng. Đó là lý do tại sao bạn cần phải giải thích cho trẻ hiểu những yêu cầu của bạn. Bạn có thể bắt đầu giải thích cho trẻ hiểu ngay từ khi lên 2 tuổi- trẻ không thể hiểu hoàn toàn mọi lý do nhưng nó sẽ khuyến khích trẻ suy nghĩ về những điều ngoài mong muốn của chính mình. Sự giải thích giúp trẻ hiểu được lý do vì sao trẻ phải cư xử theo một cách đặc biệt nào đó.

- Hơn nữa, bạn nên cho trẻ biết những điều nhận được (về tình cảm) khi biết vâng lời. Chẳng hạn, bạn có thể nói bạn sẽ cảm thấy hài lòng nếu trẻ cất quần áo trở lại trong tủ quần áo, hoặc anh của trẻ sẽ buồn nếu trẻ không giữ đồ chơi cẩn thận. Liên hệ giữa yêu cầu của bạn với kết quả tình cảm theo cách này sẽ làm cho yêu cầu đó có ý nghĩa hơn, và vì thế trẻ có thể đáp ứng tích cực hơn đối với những điều tương tự.

Sự hiểu biết của trẻ phát triển như thế nào 01

Hãy đưa ra lời giải thích để trẻ hiểu và làm theo sự hướng dẫn của người lớn

 2./ Hãy khuyến khích trẻ đặt câu hỏi

- Hỏi là cách tốt để trẻ bắt đầu một câu chuyện nào đó. Điều này có thể xuất phát từ trí tò mò tự nhiên của trẻ về môi trường xung quanh và về những sự việc diễn ra trong đó. Đối với trẻ nhỏ, khao khát học hỏi từ thế giới xung quanh là điều cần thiết và tất cả cha mẹ đều nhận thấy rằng, việc trẻ đặt ra những câu hỏi dễ dàng hơn nhiều so với việc cha mẹ đưa ra câu hỏi hay. Đôi khi những câu hỏi mà trẻ đặt ra không có câu trả lời, hoặc trẻ không thể hiểu được câu trả lời mà người khác đưa ra. Mặc dù vậy, trẻ cũng cần được bạn lắng nghe một cách nghiêm túc và ngay cả những câu hỏi hóc búa cũng cần câu trả lời nhanh nhạy. Trả lời những câu hỏi trong khả năng tốt nhất có thể, nhưng bạn cũng cần giải thích cho trẻ biết không phải câu hỏi nào cũng có câu trả lời (ví dụ: “Điều gì xảy ra sau khi người ta chết?”). Trong những trường hợp này, tốt nhất bạn nên trả lời đơn giản và chỉ đưa ra những thông tin thích hợp đối với lứa tuổi của con bạn mà thôi.

- Khả năng đưa ra những câu hỏi xuất phát từ khả năng đặt những câu phức, cũng như suy nghĩ theo những thuật ngữ trừu tượng. Những câu hỏi xuất hiện bởi trẻ không thể giải quyết được một số thách thức đặt ra với những sự vật xung quanh, thế nên trẻ có thể không hiểu những sự kiện này, và cần thêm thông tin để hiểu sự vật.

Sự hiểu biết của trẻ phát triển như thế nào 03

Từ 4 – 6 tuổi, trẻ thường xuyên đặt câu hỏi xoay quanh những vấn đề trẻ đang quan tâm

- Từ khoảng 4 tuổi, trẻ bắt đầu có thể đặt ra những câu hỏi; đây là lúc trẻ có khả năng về ngôn ngữ và kỹ năng tư duy khá tốt. Khoảng 4 đến 6 tuổi, trẻ thường không ngừng đặt ra những câu hỏi, và khi 5 tuổi trẻ bắt đầu suy nghĩ thông qua các vấn đề mà trẻ đang cố giải quyết hoặc đang muốn tìm hiểu. Nhưng trước đó, trẻ đã có thể nghĩ về những lựa chọn, cân nhắc những khả năng và hỏi những câu hỏi về chúng. Chẳng hạn, khi được lựa chọn giữa đi cửa hiệu với bố hoặc ở nhà với mẹ, trẻ có thể hỏi liệu bố có mua cho đồ chơi hay không. Giải đáp  cho những câu hỏi này giúp trẻ có lựa chọn tốt nhất. Trẻ đang xem xét khả năng có thể xảy ra trong tương lai cho mỗi hoàn cảnh thì sẽ cảm thấy như thế nào, trước khi quyết định đi ra ngoài hoặc ở nhà. Điều này đòi hỏi mức độ trừu tượng tương đối cao.

- Trẻ có đặt ra các loại câu hỏi khác nhau. Những câu hỏi lớn có liên quan đến sinh và tử (Ví dụ “Em bé sinh ra từ đâu?”). Hoặc về cái chết của con vật nuôi (chẳng hạn “Sau khi chết nó đi đâu?”). Những câu hỏi khác có dạng: “Nếu…thì sao?” (ví dụ “Nếu cửa hiệu đóng cửa thì sao?”, và những câu hỏi bắt đầu bằng “Tại sao..?” có liên quan đến hành vi (chẳng hạn “Tại sao lại là mẹ?”) hoặc về những sự kiện (như “Tại sao trời mưa?”). Điều quan trọng là bạn có thể làm là đừng bao giờ ngăn cản trẻ đưa ra những câu hỏi, và bạn cũng nên cố gắng để trả lời một cách trung thực, ngay cả khi thú nhận với trẻ rằng “Mẹ không biết”.

Theo Chăm sóc bé – BS. Nguyễn Lân Đính

Protected by Copyscape Originality Check