Sơ cứu và phòng tránh say nắng hiệu quả trong mùa hè.

10:38 AM - 04/06/2015

Mùa hè thời tiết nắng nóng, oi bức, vì vậy tình trạng say nắng có xu hướng tăng cao. Người già và trẻ em là những đối tượng dễ bị say nắng nhất. Nếu bạn gặp một người bị say nắng, lập tức đưa họ vào nơi có bóng râm, phủ khăn ẩm hay vẩy nước mát vào người.

Say nắng (hay còn gọi là sốc nhiệt) là hình thái nghiêm trọng nhất của tổn thương do nhiệt và là một cấp cứu y học. Say nắng không chỉ gây tổn hại đến sức khoẻ mà còn gây tổn hại cho não và các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể nếu không được sơ cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân và biểu hiện của hiện tượng say nắng.

Say nắng chịu ảnh hưởng rất lớn từ chỉ số nhiệt, theo đó nhiệt độ và độ ẩm càng cao thì nguy cơ bị say nắng sẽ càng lớn. Cụ thể, nếu độ ẩm không khí trên 60% thì khả năng bài tiết mồ hôi của chúng ta sẽ bị suy giảm, do đó việc tự làm mát cơ thể cũng bị cản trở. Tương tự, nguy cơ bị say nắng tăng lên đáng kể khi chỉ số nhiệt leo lên trên 90 độ.

Ngoài chỉ số nhiệt độ, độ tuổi và tình trạng sức khoẻ cũng được xem là một trong những yếu tố có tác động khá lớn đến hiện tượng say nắng. Trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 4 tuổi và người lớn trên 65 tuổi, là những đối tượng dễ bị say nắng nhất bởi khả năng thích nghi với nhiệt của các đối tượng này thường chậm hơn so với những người khác.

Tình trạng sức khoẻ không tốt, bị bệnh lý tim, phổi, thận hay những người béo phì, thiếu cân, cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tâm thần, bệnh hồng cầu hình liềm, nghiện rượu, bỏng nắng và bất cứ tình trạng nào gây sốt… đều có nguy cơ bị say nắng rất cao.

Nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc kháng histamin, thuốc giảm cân, thuốc lợi tiểu, thuốc an thần, các thuốc kích thích, thuốc chống động kinh, thuốc tim mạch, huyết áp và các thuốc điều trị bệnh tâm thần… thì nguy cơ bị say nắng cũng khá cao.

Sơ cứu và phòng tránh say nắng-05

Nhiệt độ trung tâm cơ thể cao hơn 40,5 độ C và ngất xỉu được xem là triệu chứng đầu tiên và điển hình nhất của người bị say nắng.

Nhiệt độ trung tâm cơ thể cao hơn 40,5 độ C và ngất xỉu được xem là triệu chứng đầu tiên và điển hình nhất của người bị say nắng. Nếu bạn cảm thấy đau nhói đầu, chóng mặt, choáng váng, không ra mồ hôi mặc dù thời tiết nắng nóng, da đỏ, yếu cơ hoặc bị chuột rút thì khả năng bạn bị say nắng là rất cao. Ngoài ra, các dấu hiệu buồn nôn và nôn, nhịp tim/mạch nhanh, tim/mạch có thể đập mạnh hoặc yếu, thở nhanh và thở nông, mất phương hướng, co giật và hôn mê cũng là một trong những dấu hiệu đặc trưng của hiện tượng say nắng.

Sơ cứu đúng cách cho người bị say nắng.

Say nắng có thể giết hoặc gây tổn hại cho não và các cơ quan nội tạng khác trong cơ thể nếu không xử lý kịp thời. Do đó, khi nghi ngờ hoặc phát hiện ai đó bị say nắng, bạn cần chủ động gọi cấp cứu hoặc đưa người bị say nắng đến bệnh viện càng sớm càng tốt. Trong thời gian chờ đợi xe cứu thương, bạn nên tiến hành sơ cứu bằng các phương pháp sau:

   - Để người bị say nắng nằm ở chỗ râm mát và tiến hành cởi bỏ áo khoác cũng như quần áo không cần thiết.

   - Nhanh chóng tiến hành sơ cứu để hạ nhiệt độ cơ thể người bệnh xuống còn 38,3-38,8 độ C. Bạn quạt và làm ướt da bệnh nhân bằng khăn ướt hoặc vòi nước.

   - Áp túi nước đá áp vào nách, bẹn, cổ và lưng bệnh nhân để nhanh chóng hạ nhiệt, vì đây là khu vực có khá nhiều mạch máu, nên làm mát ở những khu vực này, có thể làm giảm nhiệt độ cơ thể.

Sau khi đã được sơ cấp cứu và xử lý kịp thời tình trạng say nắng, trong một vài tuần sau đó, bệnh nhân cần chú ý tránh ra ngoài khi thời tiết nắng nóng, tránh luyện tập nặng đến khi bác sĩ khẳng định bạn đã an toàn để quay lại các hoạt động bình thường, bởi cơ thể của người sau khi bị say nắng thường rất nhạy cảm với nhiệt độ nắng nóng nếu không kiêng cữ kĩ, khả năng bị say nắng tiếp tục sẽ rất cao.

Sơ cứu và phòng tránh say nắng-06

Sử dụng túi nước đá áp vào nách, bẹn, cổ và lưng bệnh nhân để nhanh chóng hạ nhiệt.

Cách phòng tránh say nắng.

Để tránh bị say nắng, trong những ngày nhiệt độ ngoài trời khá cao, bạn không nên đi ra ngoài nhiều. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, bạn nên đề phòng bị sốc nhiệt theo các bước sau:

   - Mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu, đội một chiếc mũ rộng vành kết hợp với sử dụng kem chống nắng có chỉ số chống nắng trên 30.

   - Đóng cửa rèm, che chắn cửa, hoặc hạ mành… khi nắng nóng và mở cửa sổ vào ban đêm ở hai cạnh của ngôi nhà để tạo sự thông gió cũng là việc làm rất cần thiết để hạn chế nguy cơ bị say nắng của bạn và các thành viên trong gia đình.

   - Uống nhiều nước, ít nhất khoảng 8 cốc gồm nước lọc, nước trái cây hoặc nước rau… để tránh bị mất nước và giảm nguy cơ bị say nắng.

   - Các nghiên cứu đã chỉ ra tình trạng rối loạn nhiệt hay còn gọi là say nắng là hệ quả của việc mất muối, do đó các chuyên gia khuyến khích bạn nên bổ sung các đồ uống giàu chất điện giải trong các đợt nóng, nhằm giảm thiểu nguy cơ bị say nắng.

   - Song song với việc thực hiện các biện pháp tránh nắng trên, bạn cần chú ý theo dõi màu sắc nước tiểu để điều chỉnh lượng nước cung cấp cho phù hợp, cụ thể là nếu thấy nước tiểu có màu sẫm hơn, cần tăng cường bổ sung nước ngay vì đây là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị mất nước.

   - Tránh sử dụng các loại chất lỏng có cafein, không uống thuốc muối khi không có chỉ định của bác sĩ, đi khám bác sĩ trước khi tăng chế độ uống nước hàng ngày nếu bạn có bệnh gan, thận, tim hoặc động kinh hoặc có vấn đề về tích nước,…

Tóm lại, say nắng là hiện tượng khá phổ biến trong mùa hè, đặc biệt là ở những người lớn tuổi và trẻ em. Khi bạn  nghi ngờ hoặc phát hiện người bị say nắng thì cần gọi cấp cứu hoặc đưa đến bệnh viên ngay. Trong thời gian chờ đợi được cấp cứu, bạn có thể thực hiện một số thao tác sơ cứu để làm giảm nhiệt độ cơ thể, nhằm giảm thiểu những biến chứng nguy hiểm cho sức khoẻ của người bị say nắng.

camnangchobe.vn