Sơ cứu trẻ bị sốc phản vệ sau khi tiêm vắc-xin

6:00 PM - 09/03/2016

Ngày 06/03/2016, 1 trẻ 5 tháng tuổi ở Đồng Nai đã tử vong sau khi được tiêm vacxin 5 trong 1tại trạm y tế xã Thạnh Phú. Trường hợp này đã được hội đồng chuyên môn Sở Y tế Đồng Nai kết luận tử vong là do sốc phản vệ sau khi tiêm vacxin. Vậy sốc phản vệ là gì và các bậc cha mẹ phải làm thế nào nếu không may con mình bị sốc phản vệ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một số dấu hiệu nhận biết khi trẻ bị sốc phản vệ sau tiêm phòng vắc-xin. Từ đó, phụ huynh tự trang bị kiến thức để sơ cứu cho trẻ.

Nhiều ông bố bà mẹ có con trong độ tuổi tiêm vắc-xin đều rất lo lắng trước những nguy cơ phản ứng sau khi tiêm, đặc biệt là vắc-xin 5 trong 1 Quinvaxem trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

Một người cha đã chia sẻ: sau khi tiêm vắc-xin 5 trong 1 thì con anh bị sốc phản vệ nhưng may mắn là bé đã được đưa đi cấp cứu kịp thời nên thoát khỏi “ải tử thần”. Không chỉ riêng trường hợp trên mà nhiều ông bố bà mẹ khác cũng vô cùng bối rối khi thấy con mình bị sốc phản vệ sau tiêm vắc-xin. Vậy sốc phản vệ là gì?

Sốc phản vệ là gì?

Theo tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn – giảng viên trường đại học Y dược TP.HCM thì: “Sốc phản vệ là hiện tượng xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ nhạy cảm quá mức với một chất gây dị ứng mà trẻ được tiếp xúc hay được tiêm. Khi đó, cơ thể trẻ sẽ kích thích sản xuất một chất có tên là histamine, sau vài phút, trẻ sẽ có biểu hiện sốc. Phản ứng sốc phản vệ là tác dụng phụ của thuốc, tùy mức độ nặng hay nhẹ. Nếu bị sốc thuốc nhẹ thì bệnh nhân chỉ bị mẩn ngứa rồi tự hết, nặng thì gây sốc phản vệ suy sụp tuần hoàn, hô hấp gây nguy hiểm đến tính mạng.”

Theo bác sĩ Tuấn, chúng ta không thể kiểm soát được vấn đề sốc phản vệ và cũng không có cách nào chống được sốc phản vệ. Chúng ta chỉ có thể loại trừ bằng cách hỏi tiền sử bệnh nhân đã từng bị dị ứng với một số loại thuốc nào hay không, có dị ứng với loại thức ăn nào hay không hoặc hỏi thêm người thân trong gia đình xem có ai bị dị ứng thuốc, thực phẩm nào không để loại trừ được yếu tố nguy cơ gây tác dụng phụ của thuốc.

Sơ cứu trẻ bĩ sốc phản vệ khi tiêm vacxin 01

Sốc phản vệ là hiện tượng xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ nhạy cảm quá mức với một chất gây dị ứng mà trẻ được tiếp xúc hay được tiêm

Dấu hiệu nhận biết sốc phản vệ

Sốc phản vệ thường xảy ra trong hay sau khi tiêm phòng với các triệu chứng như nổi mẫn ngứa, ban đỏ, mạch nhanh, khó thở, tiểu hay đại tiện không tự chủ; đôi khi hôn mê, chóng mặt, choáng váng, co giật,…

Một số phản ứng thường gặp ở trẻ sau khi tiêm vacxin:

- Phản ứng quá mẫn cấp tính: thường xảy ra 2 giờ sau khi tiêm với 1 hay kết hợp nhiều biểu hiện như thở khò khè, hơi thở bị ngắt quãng do bị co thắt khí phế quản và thanh quản, phát ban, phù nề ở mặt hay phù nề toàn thân.

- Sốt cao (>38,5oC).

- Khóc thét dai dẳng trên 3 giờ. Cơ thể tím tái.

- Có những cơn co giật toàn thân.

- Tại chỗ tiêm sờ thấy mềm hoặc có dò dịch.

- Nhiễm khuẩn huyết hay sốc nhiễm trùng.

Sơ cứu trẻ bị sốc phản vệ khi tiêm vacxin 02

Trẻ sốt cao, quấy khóc, khó thở, người tím tái,…là những biểu hiện của sốc phản vệ sau khi tiêm vacxin.

Cha mẹ phải xử lý thế nào khi thấy những dấu hiệu trên của trẻ.

- Với trường hợp sốt cao thường gặp ở hầu hết những trẻ sau khi tiêm vacxin, các bậc phụ huynh cần:

+ Cho trẻ uống nhiều nước, kết hợp với việc dùng thuốc hạ sốt an toàn và hiệu quả cho trẻ như acetaminophen.

+ Trong trường hợp sốt cao không đáp ứng với acetaminophen đơn thuần có thể phối hợp thêm ibuprofen (chỉ uống thuốc này nếu sau 1 đến 2 giờ không thấy hạ nhiệt khi đã uống acetaminophen và trẻ không có chống chỉ định với ibuprofen).

+ Nếu sốt cao kèm theo co giật, có thể tiến hành lau mát hạ sốt với nước ấm hay nước thường.

+ Theo dõi trẻ thường xuyên, nếu thấy trẻ có dấu hiệu giảm sốt, trẻ không quấy khóc, khó thở, có thể theo dõi trẻ tại nhà.

- Với trường hợp trẻ bị nổi mẫn đỏ, bị sốt cao kèm theo khó thở hay bất tỉnh, cơ thể tím tái,…cần đưa trẻ cấp cứu ngay.

Trong khi đưa trẻ cấp cứu, các bạn hãy thực hiện một số thao tác sau:

- Đặt trẻ nằm ở tư thế chân cao hơn đầu.

- Nới lỏng quần áo.

- Nếu trẻ bị nôn, nên đặt trẻ nằm nghiêng bên trái để tránh bị sặc.

- Lay người trẻ, nói chuyện với trẻ, tạo tiếng động,…nhằm gây sự chú ý cho trẻ để tránh trường hợp trẻ rơi vào trạng thái hôn mê.

- Nếu trẻ có biểu hiện ngưng thở, hãy bắt đầu hồi sức tim phổi bằng ép hơi lồng ngực và hà hơi thổi ngạt cho trẻ.

Việc tiêm phòng vacxin để phòng một số bệnh nguy hiểm cho trẻ là rất cần thiết, tuy nhiên, những vụ sốc phản vệ xảy ra liên tiếp trong thời gian qua đã làm nóng dư luận, gây nhiều lo lắng cho các bậc cha mẹ có con trong độ tuổi tiêm chủng. Để giảm thiểu đến mức tối đa các trường hợp đáng tiếc xảy ra, ở các tuyến cơ sở trạm y tế phường xã cần có đủ phương tiện đảm bảo việc vận chuyển và bảo quản thuốc theo đúng quy định, đội ngũ y bác sĩ ở tuyến dưới cần được đào tạo các phương pháp lâm sàng để loại trừ các yếu tố trẻ bị sốc phản vệ. Bên cạnh đó, sau khi cho trẻ tiêm phòng, các bậc phụ huynh cần theo dõi trẻ thường xuyên để phát hiện kịp thời những dấu hiệu sốc phản vệ, từ đó đưa trẻ cấp cứu càng sớm càng tốt nhằm đảm bảo sức khỏe cũng như tính mạng cho trẻ.

camnangchobe.vn