Cận cảnh quá trình thụ thai tự nhiên (Phần 2)

5:20 AM - 11/12/2014

Với cấu trúc của noãn sau khi được phóng thích, muốn lọt vào bào tương của noãn để kết hợp với noãn thành hợp tử, tinh trùng phải đi qua 3 lớp màng của noãn là: lớp tế bào vòng tia, màng trong suốt và cuối cùng là màng tế bào của noãn.

Quá trình thụ tinh

- Trong số vài trăm triệu tinh trùng được phóng vào âm đạo, có khoảng 300-500 tinh trùng lọt đến được nơi thụ tinh nhưng chỉ còn 1 tinh trùng có khả năng đi qua lớp màng tế bào noãn đến được bào tương của noãn. Các tinh trùng còn lại có nhiệm vụ hỗ trợ tinh trùng này đi qua lớp tế bào tia (lớp màng bảo vệ đầu tiên) của noãn bằng cách tiết ra enzym hyaluronidase (được chứa trong các túi đầu cực của tinh trùng) làm cho màng này tan rã, mở đường cho tinh trùng tiến vào màng trong suốt của noãn.

- Khi tinh trùng tiếp xúc với các thụ thể trên bề mặt màng trong suốt, phản ứng ở đầu cực tinh trùng xảy ra làm cho các enzym trong túi đầu cực của tinh trùng được phóng thích làm tiêu hủy màng trong suốt tại chỗ tiếp xúc cùng với tác động xuyên phá của đầu tinh trùng giúp tinh trùng xuyên thủng màng đi vào bên trong đến màng bào tương của noãn.

- Tinh trùng sau khi qua màng trong suốt, di chuyển vào khoang quanh noãn, ở nơi tiếp xúc, tinh trùng tiếp tục di chuyển sâu vào bên trong của màng bào tương theo kiểu tiếp xúc, trong khi đó, tại vùng ngoài cùng của noãn, các tế bào bao bọc tiết những chất ngăn cản sự xâm nhập của những tinh trùng khác vào bên trong noãn, cơ chế này giúp ngăn cản sự thụ tinh đa tinh trùng.

Cận cảnh quá trình thụ tinh 17

Qúa trình tinh trùng tiếp xúc và kết hợp với nang noãn

- Sự xâm nhập của tinh trùng vào noãn gây ra một phản ứng chuyển dịch ion Ca++, màng bào tương của trứng kích thích noãn bào 2 hoàn thành quá trình phân bào giảm nhiễm, nhân của noãn lúc này được gọi là tiền nhân cái đơn bội thể. Khi bào tương của tinh trùng hòa lẫn với bào tương của noãn, lúc này nhân của tinh trùng được gọi là tiền nhân đực. Lúc mới hình thành, tiền nhân cái nằm ở cực cầu thứ hai còn tiền nhân đực nằm ở dưới vỏ chỗ tinh trùng xâm nhập, hai tiền nhân này phát triển riêng lẻ với nhau. Khoảng 10 giờ sau sự xâm nhập của tinh trùng, tiền nhân đực di chuyển về phía tiền nhân cái và hợp nhất lại với nhau, khoảng vài giờ sau, màng của các tiền nhân bị vỡ ra và chất liệu di truyền của hai tiền nhân hòa nhập với nhau, hình thành hợp tử ở giai đoạn 2 tế bào (nguyên phôi bào).

Sự di trú của hợp tử

- 12-20 giờ sau khi trứng thụ tinh, các tế bào bắt đầu phân chia, sao chép DNA. Trứng thụ tinh sẽ di chuyển từ nơi thụ tinh vào trong buồng tử cung. Các sợi lông nhỏ dọc theo vòi dẫn trứng gọi là vi nhung mao, sự lưu thông của dịch vòi trứng và hoạt động của lớp cơ vòi trứng giúp trứng di chuyển dễ dàng đến tử cung.

Cận cảnh quá trình thụ tinh 06

Qúa trình di chuyển của hợp tử đã thụ tinh vào tử cung

- Trong khoảng 48 giờ đầu, trứng lưu lại trong đoạn bóng của vòi trứng để thực hiện các hoạt động phân bào để đạt được từ 2 lên 8 tế bào (giai đoạn phôi dâu), trong giai đoạn này, trứng không gia tăng về thể tích. Sự gia tăng nhanh chóng về nồng độ progesterone giúp dỡ bỏ rào chắn ở đoạn eo của vòi trứng làm cho trứng nhanh chóng vượt qua eo vòi trứng trong vòng 10-12 giờ. Cuối cùng, khoảng 4 ngày sau khi thụ tinh, trứng đến được buồng tử cung khi nó đang ở giai đoạn 8-16 tế bào, được gọi là giai đoạn phôi dâu.

Cận cảnh quá trình thụ tinh 18

Sự phát triển của hợp tử từ giai đoạn 2 tế bào đến giai đoạn phôi dâu

- Cấu tạo của phôi dâu bao gồm một nhóm tế bào có kích thước lớn hơn nằm ở vị trí trung tâm được gọi là đại phôi bào, còn những tế bào nằm bao quanh phía ngoài và có kích thước nhỏ hơn được gọi là tiểu phôi bào. Đại phôi bào sẽ tạo thành phôi, màng ối, niệu nang. Tiểu phôi bào sẽ tạo thành lá nuôi phôi và phát triển, hình thành nên nhau thai và màng bọc thai. Màng trong suốt vẫn còn tồn tại trong giai đoạn phôi dâu.

Sự làm tổ của trứng đã thụ tinh

- Trứng bình thường sẽ đến buồng tử cung vào khoảng 3-4 ngày sau khi thụ tinh, lúc này trứng ở giai đoạn 8-16 tế bào. Sau khi, đến buồng tử cung, trứng còn được tự do khoảng 48 giờ nữa trước khi chìm vào bề dày của nội mạc tử cung. Trong thời gian này, phôi dâu tiếp tục hoạt động phân bào, lớn lên về thể tích và được nuôi dưỡng bởi chất dịch do nội mạc tử cung tiết ra được thẩm thấu qua màng trong suốt vào các khoảng gian bào của đại phôi bào.

- Khi các khoảng gian bào của đại phôi bào phôi dâu dần dần  hợp lại với nhau và tạo thành khoang xen giữa đại phôi bào và tiểu phôi bào, được gọi là khoang phôi nang. Màng trong suốt biến mất, các đại phôi bào của phôi dâu bị khoang phôi nang đẩy lùi dần về một cực của trứng và lồi vào khoang phôi nang, được gọi là cúc phôi. Cúc phôi được gọi là mầm của phôi nang. Tiểu phôi bào của phôi dâu lúc này dẹt lại và tạo thành khoang của phôi nang. Trứng phát triển ở giai đoạn này được gọi là giai đoạn phôi nang.

Cận cảnh quá trình thụ tinh 19

Sơ đồ cắt ngang phôi nang khoảng 4,5 ngày

- Khoảng từ 5-7 ngày sau khi trứng rụng, lượng progesterone trong cơ thể tăng cao, kích thích sự phát triển các mạch máu để cung cấp máu cho nội mạc tử cung (lớp niêm mạc tử cung). Phôi nang sẽ định hướng sao cho cúc phôi hướng về phía của nội mạc tử cung, lá nuôi phôi được tạo ra từ các tiểu phôi bào kết dính với các tế bào nội mạc tử cung.

Cận cảnh quá trình thụ tinh 20

Sơ đồ phôi nang làm tổ vào 5-6 ngày

- Sau đó, phôi được cố định một cách vững chắc vào nội mạc nhờ vào các cầu nối liên tế bào mới được thành lập. Sự xâm nhập hoàn toàn của trứng vào bên trong lớp nội mạc kéo dài đến khoảng ngày thứ 11-12 sau khi thụ tinh và lúc này trứng đạt được kích thước khoảng 1mm. Các lá nuôi phôi phát triển thành nhau thai, màng bọc thai, cúc phôi phát triển thành màng ối. Hiện tượng trao đổi giữa tử cung và nhau thai đầu tiên được thiết lập, kể từ lúc này, phôi thai phát triển lệ thuộc vào cơ thể mẹ và tiết ra hoocmon gonadotrophin màng đệm (hay còn gọi là HCG). Sự có mặt của hoocmon HCG trong cơ thể là dấu hiệu cho biết cơ thể của bạn đã có thai.

Theo Sản phụ khoa ĐH Y Dược Tp.HCM

Protected by Copyscape Duplicate Content Penalty Protection