Nước ối và những điều thai phụ nên biết.

10:21 AM - 30/10/2015

Nước ối là môi trường tồn tại và phát triển của thai nhi trong 280 ngày trong bụng mẹ, là một môi trường giàu chất dinh dưỡng, có khả năng tái tạo và trao đổi, giữ một vai trò quan trọng với thai nhi. Vì vậy, việc các mẹ bầu cần tìm hiểu để có thêm nhiều kiến thức về vấn đề này là hoàn toàn cần thiết.

Nước ối được hình thành như thế nào

- Nước ối sẽ được xuất hiện vào ngày thứ 12 sau khi thi thụ thai và được tạo thành bởi các nguồn gốc như thai nhi, màng ối và máu mẹ.

+ Nguồn gốc từ thai nhi: Trong giai đoạn sớm thai kỳ, da thai nhi có liên quan đến sự tạo thành nước ối và khi chất gây xuất hiện từ tuần thứ 20-28 thai kỳ thì đường tạo ối này mới chấm dứt. Từ tuần thứ 20, nước ối có nguồn gốc từ khí-phế -quản, do huyết tương của thai nhi thẩm thấu qua niêm mạc hô hấp của bé. Nhưng nguồn gốc nước ối quan trọng nhất là do đường tiết niệu, bé bài tiết nước tiểu vào buồng ối từ tuần 16 thai kỳ.

+ Nguồn gốc từ màng ối: Màng ối bao quanh bánh nhau dây rốn cũng tiết ra nước ối.

+ Nguồn gốc từ máu mẹ: có sự trao đổi qua màng ối của các chất giữa máu mẹ và nước ối .

- Từ tháng thứ 4 đến hết tháng thứ 6 thai kỳ, nước ối có nguồn gốc phần lớn là do thai nhi bài tiết từ đường tiết niệu và nước ối được hấp thụ lại do thai nhi nuốt vào hệ tiêu hóa.

- Thai nhi được 4-8 tuần tuổi, lượng nước ối trung bình vào khoảng 50ml và đạt được 1000ml khi thai nhi được 38 tuần tuổi. Từ tuần 38 trở đi, thể tích nước ối có khuynh hướng giảm dần còn khoảng 600-800ml vào tuần 40 thai kỳ.

- Lúc đầu nước ối có màu trắng trong, thai nhi càng lớn dần thì màu sắc nước ối càng đục dần. Khi thai trưởng thành (từ tuần 38 trở đi) nước ối sẽ có màu trắng đục như nước vo gạo.

Vai trò của nước ối

Ngay từ đầu thai kỳ, nước ối đã có chức năng nuôi dưỡng phôi thai. Thai từ tuần 34 trở lên hấp thu 300-500ml nước ối mỗi ngày. Nước ối vào ruột góp phần tạo phân su, vào máu góp phần cân bằng dịch trong cơ thể thai nhi và được lọc một phần tạo thành nước tiểu cho bé.

Ngoài ra, nước ối còn có chức năng bảo vệ, che chở cho thai tránh những va chạm, sang chấn, đặc biệt là bảo đảm môi trường vô trùng cho bé trong bọc ối.

Trong lúc người mẹ chuyển dạ, nước ổi bảo vệ thai nhi khỏi những cơn co tử cung và nhiễm khuẩn, nước ối còn giúp thành lập đầu ối nong cổ tử cung của mẹ, giúp cho việc xóa mở cổ tử cung thuận lợi hơn.

Sau khi vỡ ối, tính nhờn của nước ối bôi trơn đường sinh dục làm cho thai phụ sinh bé dễ dàng hơn.

nước ối và những điều cần biết 01

Nước ối bảo vệ thai nhi tránh khỏi những va chạm, bảo đảm mội trường vô trùng cho thai nhi

Các bất thường về nước ối

Thai phụ có nước ối bình thường là khoảng 30ml ở thai 10 tuần , 1.000ml ở thai 34-36 tuần, sau đó giảm xuống dần 600-800ml vào tuần thứ 40 hoặc khi chuyển dạ sinh.

Tuy nhiên, không phải thai phụ nào cũng có thể có lượng nước ối đạt tiêu chuẩn như vậy. Có rất nhiều trường hợp thai phụ bị thiếu ối hay đa ối.

Đa ối

Thể tích nước ối trên 2000ml: thường gặp trong đa thai và một số bất thường về hệ thần kinh trung ương của thai nhi như não úng thủy, thai vô sọ…. Nguyên nhân đa ối có thể là do màng ối, bánh nhau dây rốn, phù nhau thai….hoặc do mẹ bầu có bệnh tiểu đường.

Đa ối sẽ làm cho bé dễ dàng di động trong tử cung nên các hiện tượng như dây rốn quấn cổ, ngôi bất thường là điều khó tránh khỏi. Đa ối làm bụng mẹ căng to, mẹ khó thở, gây ra các cơn gò tử cung và chuyển dạ sinh non làm tăng tỷ lệ tử vong chu sinh của bé. Khi chuyển dạ sanh, tình trạng đa ối dễ là nguyên nhân của chuyển dạ kéo dài làm bé dễ suy thai, mẹ bị đờ tử cung gây băng huyết sau sanh. Đồng thời, đa ối còn là nguyên nhân gây vỡ ối đột ngột và các tai biến khác như nhau bong non, sa dây rốn, ngôi bất  thường và thuyên tắc ối. Những biến chứng này đe dọa tính mạng của cả mẹ và con.

Thiểu ối

Khi thể tích nước ối dưới 200ml, thường gặp trong bất thường về hệ tiết niệu và hệ tiêu hóa của thai nhi như thai nhi hẹp thực quản, không có dạ dày….Ngoài ra, thiểu ối còn gặp trong trường hợp mẹ suy dinh dưỡng, thai suy dinh dưỡng, vỡ ối non….

Thiếu ối ở 3 tháng đầu thai kỳ có khả năng sẩy thai cao, trong 3 tháng giữa thì có khả năng thai nhi bị dị tật cao, còn đối với 3 tháng cuối thai kỳ thì có nhiều khả năng sinh ra thai suy dinh dưỡng.

nước ối và những điều cần biết 02

Uống nhiều nước là một trong những cách giúp thai phụ tránh tình trạng thiểu ối.

Thiểu ối làm cho hoạt động của thai nhi trong màng ối bị hạn chế, thai nhi bị suy dinh dưỡng, có khả năng bị khiếm khuyết khi chào đời. Điển hình, thiếu ối xuất hiện sớm vào tam cá nguyệt thứ 2 làm cho thai nhi không cử động tốt trong môi trường ít nước ối dẫn đến việc thai nhi bị trật khớp háng bẩm sinh, xơ cứng các khớp, tay chân khoèo, suy hô hấp,…Nếu thiểu ối xuất hiện trong tam cá nguyệt thứ ba, thai nhi dễ bị các dị tật như tay chân khoèo, xơ cứng khớp, quan trọng hơn hết là thai nhi bị chèn ép dây rốn gây suy thai hoặc sanh khó. Nếu vỡ ối gây thiểu ối khi chưa chuyển dạ hay khi mới đau bụng sanh sẽ làm nhiễm trùng ối dẫn đến nhiễm trùng bào thai, nhiễm trùng tử cung…gây nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng cho cả mẹ và bé.

Bất thường về màu sắc

- Nước ối có màu vàng xanh: có thể có hiện tượng tán huyết thai nhi hoặc thai nhi chậm phát triển trong tử cung.

- Nước ối dơ hoặc có màu xanh rêu sệt hoặc lẫn phân xu của bé: Thai nhi bị suy yếu trầm trọng trong bụng mẹ, đe dọa tính mạng.

- Nước ối xanh đục như lẫn mũ, mùi hôi: là tình trạng nhiễm trùng ối thì bé có khả năng cao bị nhiễm trùng trong tử cung.

- Nước ối có màu đỏ nâu: bé không còn sống trong bụng mẹ hay thai nhi đã bị chết lưu.

Trong thai kỳ nước ối đóng vai trò quan trọng như lá nhau, dây rốn và để có một lượng nước ối vừa đủ cho thai kỳ thì cách phòng tránh tốt nhất là thai phụ nên có một chế độ nghĩ ngơi hợp lý, uống nhiều nước và nên khám thai định kỳ.

Theo tudu.com.vn