Những bất thường về dây rốn mà thai phụ cần biết

5:40 PM - 23/11/2015

Dây rốn là đoạn nối giữa thai nhi với cơ thể người mẹ, có chiều dài khoảng 45-50 cm. Dây rốn cung cấp chất dinh dưỡng, vận chuyển oxy từ nhau thai để nuôi bào thai. Nếu dây rốn gặp những bất ổn như quá dài, quá ngắn hoặc bám kém đều gây nguy hiểm cho thai nhi.

Một số vấn đề bất thường về dây rốn

Dây rốn ngắn

Với những bào thai có dây rốn ngắn (chưa được 30cm), bác sĩ chỉ có thể đoán biết được nguy cơ dây rốn ngắn qua các dấu hiệu như đầu thai nhi treo lơ lửng, nhịp tim thai nhanh hoặc chậm bất thường, thai nhi không lọt xuống được khung chậu, cổ tử cung mở mà thai nhi vẫn không xuống.

Dây rốn ngắn sẽ gây trở ngại đến cử động của thai nhi hoặc không bình chỉnh được ngôi thai. Ngoài ảnh hưởng đến thai nhi, dây rốn ngắn còn khiến cho thai phụ gặp khó khăn khi chuyển dạ vì thai không quay đầu và không xuống được khung xương chậu. Nếu không xuống được khung xương chậu, điều này sẽ khiến cho thai bị suy tim do dây rốn quá căng. Phần lớn, những bào thai có dây rốn ngắn thì phương pháp sinh mổ là tối ưu cho cả mẹ lẫn con, trừ trường hợp bánh nhau bám thấp.

Dây rốn dài

Dây rốn có chiều dài từ 50 – 70cm được gọi là dài hoặc quá dài, tình trạng này sẽ dễ dẫn đến tình trạng dây rốn bị thắt nút do thai nhi liên tục chuyển động trong bào thai, thậm chí có những trường hợp dây rốn bị thắt nút đến 2 vòng. Điểm đáng lưu ý là dù có siêu âm cũng không thể nhận biết được tình trạng này, chỉ có thể phát hiện khi thai phụ chuyển dạ hoặc mổ lấy thai.

Dây rốn dài gây ra hiện tượng dây rốn thắt nút hay dây rốn quấn quanh cổ, nách, vai thai nhi. Nếu trong những tháng đầu khi thai nhi còn nhỏ thì hiện tượng này không có sự ảnh hưởng đến bé, tuy nhiên, vào những tháng cuối khi thai nhi đã lớn việc này sẽ rất nguy hiểm đến thai nhi.

Những bất thường về dây rốn mà thai phụ cần biết 01

Dây rốn bị thắt nút

Dây rốn thiếu mạch máu

Dây rốn quan trọng nhất là phải có đủ cả 3 mạch máu: hai động mạch và một tĩnh mạch. Điều bất thường là khi chỉ có duy nhất một động mạch hoặc chỉ có một động mạch và một tĩnh mạch, gây cản trở rất lớn cho việc lưu thông máu đến nuôi bào thai.

Sa dây rốn

Sa dây rốn là hiện tượng dây rốn bị sa xuống trước ngôi thai, lúc này dây rốn bị kẹp giữa đầu của thai nhi và khung xương chậu của người mẹ, ảnh hưởng lớn đến việc co thắt máu ở dây rốn gây suy thai cấp.

Sa dây rốn thường xảy ra vào những tuần cuối của thai kỳ hoặc trong quá trình chuyển dạ khi thai phụ bị đa ối hoặc vỡ ối sớm.

Ngoài ra, một số bất thường khác của dây rốn có liên quan tới gen hay dị tật bẩm sinh khiến cho bào thai chết lưu.

Những bất thường về dây rốn mà thai phụ cần biết 03

Sa dây rốn là tình trạng vô cùng nguy hiểm vì có thể khiến thai chết lưu

Cách xử lý các bất thường về dây rốn

Điều khó khăn nhất là việc xác định tình trạng của dây rốn ngay cả khi sử dụng phương pháp siêu âm và nếu có phát hiện được thì việc chữa trị cũng gặp rất nhiều khó khăn cho các bác sĩ.

- Khi dây rốn bị ngắn, nếu đang trong thời gian chuyển dạ thì thai nhi cần phải được nhanh chóng mổ để đưa bé ra ngoài. Vì nếu để tình trạng chuyển dạ kéo dài, thai phụ sẽ đuối sức và thai nhi bị suy tim gây nguy cơ cao thai nhi sẽ tử vong.

- Khó khăn nhất là tình trạng dây rốn bị thắt nút vì rất khó phát hiện và khi phát hiện thì việc xử lý cũng gặp rất nhiều khó khăn. Hầu hết các trường hợp phát hiện ra dây rốn bị thắt nút là khi thai đã chết lưu vì không nhận được chất dinh dưởng từ người mẹ. Nếu các nút thắt lỏng thì việc trao đổi chất giữa mẹ và bé vẫn diễn ra bình thường. Tuy dù nút thắt lỏng nhưng điều này vẫn rất nguy hiểm bé lọt xuống khung chậu và nút thắt sẽ bị siết chặt hơn dẫn đến tình trạng suy thai. Với tình hình này, thai phụ sẽ được chỉ được mổ cấp cứu thay vì sinh thường, tuy nhiên, xác suất cứu thai trong trường hợp này rất thấp hoặc có cứu được thai nhi thì đứa trẻ sau này cũng sẽ chịu ít nhiều các di chứng về thần kinh.

- Với trường hợp dây rốn quấn quanh cổ nhiều vòng cũng được xếp vào trường hợp nguy hiểm, dễ dẫn đến trường hợp suy tim thai, tử vong.

- Với sa dây rốn là trường hợp cực kỳ nguy hiểm, vì nếu không được mổ cấp cứu kịp thời, chỉ trong vòng vài phút, thai nhi sẽ bị suy tim thai, thậm chí tử vong. Với những trường hợp may mắn cấp cứu kịp thời, trẻ vẫn bị suy hô hấp do thiếu oxy não.

Các biến chứng bất thường của dây rốn đều rất khó phát hiện và xử lý. Chính vì vậy, đòi hỏi người mẹ cần thường xuyên theo dõi và cảm nhận các cử động của thai nhi, cần đến các bệnh viện chuyên khoa gần nhất nếu cảm nhận thai nhi ít cử động hay bất cứ một bất thường nào. Thai phụ cần phải theo dõi thai kỳ chặt chẽ nhằm giảm thiểu những rủi ro có thể gặp phải, đảm bảo an toàn cho cả mẹ lẫn con.

Theo BS. Huỳnh Thị Trong (Trường khoa sản BV An Sinh)