Mối nguy hiểm và phòng ngừa khi trẻ bị cong vẹo cột sống

10:45 AM - 13/11/2015

Bệnh cong vẹo cột sống ở trẻ có 2 nguyên nhân chính, có thể là trẻ bị bẩm sinh ngay từ trong bụng mẹ hoặc tư thế ngồi của trẻ sai, lâu ngày dẫn đến việc trẻ bị cong vẹo cột sống. Nếu bệnh ở mức nhẹ thì không có gì đáng ngại, nhưng nếu đợi khi bệnh nặng cha mẹ mới đưa trẻ đi khám và chữa trị thì trẻ sẽ bị ảnh hưởng đến sức khoẻ và khả năng phát triển, hoạt động hằng ngày.

Theo thống kê cho thấy, có gần 4% dân số bị cong vẹo cột sống, nữ nhiều hơn nam và thường gặp ở trẻ em từ 12 – 15 tuổi. Tỷ lệ cong vẹo cột sống hiện nay đang có dấu hiệu gia tăng. Cong vẹo cột sống ở mức nhẹ thì không gây hại nhiều đến đời sống sinh hoạt của trẻ. Tuy nhiên, nếu cha mẹ thờ ơ, không điều trị ngay, lâu dần bệnh sẽ càng nặng hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sự phát triển của bé sau này, hơn nữa, bệnh cong vẹo cột sống là một bệnh có khả năng phục hồi rất khó. Vì vậy, cha mẹ cần đưa bé đến bệnh viện ngay khi có những dấu hiệu của bệnh.

Cong vẹo cột sống là gì?

- Cột sống là trụ cột của cơ thể vì vậy có vai trò vô cùng quan trọng trong mọi hoạt động sống của con người. Nhờ có cột sống mà con người mới có thể cử động linh hoạt như: đứng, ngồi, cúi, quay người, nhún nhảy… Cột sống còn giúp cho hệ thống cơ quan phát triển, bảo vệ tuỷ sống, giảm sốc cho bộ não.

- Cột sống của bé thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Khi ở trong bụng mẹ, cột sống của bé có hình vòm cong nhưng sau khi sinh thì cột sống sẽ thẳng ra. Đến khi bé biết ngẩng đầu và lẫy thì đoạn xương ở cổ bắt đầu cong ra phía trước. Đến tháng thứ 6 khi đang tập ngồi, cột sống của bé sẽ được uốn cong ra phía trước ở vùng thắt lưng và cong ra sau ở vùng xương cụt để giữ chân thẳng đứng. Đến giai đoạn trưởng thành hoàn toàn, cột sống có 2 đoạn cong uốn về phía trước là cổ và thắt lưng, 2 đoạn cong uốn về phía sau là ngực và cùng cụt.

- Biến dạng cột sống là sự thay đổi về hình dáng hoặc cấu trúc của cột sống so với bình thường. Biến dạng cột sống có 2 dạng gồm: cong cột sống (gù hoặc ưỡn) và vẹo cột sống (uốn cong sang phải hoặc trái, hoặc cột sống của bé có hình chữ S).

+ Cong cột sống: là hiện tượng cột sống bị uốn cong quá mức sinh lý bình thường ở đoạn cổ, đoạn ngực hoặc thắt lưng. Khi đoạn cổ bị uốn cong quá mức, đầu sẽ ngả về trước, hai vai chùng xuống và giảm độ cong thắt lưng (tư thế vai so). Nếu đoạn ngực bị uốn cong quá mức về phía sau, lưng tròn, vai thấp, đầu hơi ngả, bụng nhô về phía trước (gọi là tư thế gù). Nếu đoạn thắt lưng bị uốn cong quá mức về phía trước, bụng xệ, phần trên của thân hơi ngả về phía sau (gọi là tư thế ưỡn).

+ Vẹo cột sống là hiện tượng cột sống bị uốn cong sang bên phải hoặc bên trái. Khi bị vẹo cột sống, nếu đỉnh đường cong hướng về bên phải thì cột sống có hình chữ C ngược, nếu đỉnh đường cong hướng về bên trái thì cột sống có hình chữ C thuận. Nếu cột sống có hai cung uốn cong đối xứng nhau thì nó sẽ có hình chữ S thuận hoặc chữ S ngược (còn gọi là vẹo cột sống bù trừ).

Mối nguy hiểm và phòng ngừa khi trẻ bị cong vẹo cột sống 01

Xương sống của trẻ khi bị cong vẹo

Dấu hiệu nhận biết

Dấu hiệu đầu tiên khi trẻ bị cong vẹo cột sống dễ thấy nhất là:

+ Xương cột sống của trẻ không được thẳng hàng như trước;

+ Hai vai không cân xứng, bên cao bên thấp;

+ Khoảng cách từ 2 mỏm xương bả vai đến gai cột sống không bằng nhau;

+ Hai tam giác eo tạo ra giữa cánh tay và thân không đều nhau, bên rộng bên hẹp;

+ Mào chậu bên thấp bên cao;

+ Hai thăn lưng mất cân đối hoặc có ụ lồi do cột sống bị xoáy vặn, xương sườn lồi lên.

+ Nếu trẻ bị gù thì lưng trẻ sẽ tròn, vai thấp, bụng nhô, đầu hơi ngả về phía trước.

+ Với những trẻ bị ưỡn thì phần trên của cơ thể hay ngả về phía sau, bụng xệ xuống.

Nguyên nhân dẫn đến việc trẻ bị cong vẹo cột sống

Có 2 nguyên nhân chính dẫn đến việc trẻ bị cong vẹo cột sống:

-   Trẻ bị cong, vẹo cột sống ngay từ khi mới sinh ra, có nghĩa là trẻ bị cong hay vẹo cột sống bẩm sinh.

-   Nguyên nhân thứ 2 là tác động từ bên ngoài như: ngồi, đi, đứng không đúng tư thế; mắc các bệnh về thần kinh, bệnh cơ; bị chấn thương; lười vận động; còi xương; trẻ mang vác nặng về một phía; lao động quá mức.

Tuy nhiên cũng có một vài trường hợp trẻ bị cong, vẹo cột sống mà không xác định được nguyên nhân.

Những mối nguy hiểm khi trẻ bị cong, vẹo cột sống

Cong, vẹo cột sống ở mức nhẹ không gây ra trở ngại lớn đối với sinh hoạt thường ngày của trẻ. Nhưng nếu vì thế mà cha mẹ xem thường, không đưa trẻ điều trị sớm thì cong, vẹo cột sống càng tiến triển nặng hơn, gây ảnh hưởng rất lớn đến việc đi lại, sinh hoạt hằng ngày cũng như chất lượng cuộc sống của trẻ sau này. Bệnh cong, vẹo cột sống càng để lâu càng khó điều trị.

Thậm chí có những trường hợp bệnh biến chứng nặng khiến trẻ bị rối loạn tư thế, dị dạng thân hình, trẻ khó tham gia được các hoạt động cùng với bạn bè, ảnh hưởng xấu đến tâm lý và khả năng hoà nhập cộng đồng.

Cong, vẹo cột sống còn gây ảnh hưởng đến chức năng của tim, phổi. Đối với những bé gái còn có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này vì xương chậu của trẻ bị biến đổi.

Tư thế ngồi học đúng cách

Tư thế ngồi học đúng cách

Phòng ngừa tình trạng cong vẹo cột sống ở trẻ

Trước hết, cha mẹ cần rèn cho trẻ thói quen ngồi đúng tư thế ngay từ khi còn nhỏ, để trẻ tham gia nhiều các hoạt động và các môn thể thao giúp các cơ và xương chắc khoẻ, làm tăng sự dẻo dai cho xương.

Cha mẹ cũng cần cho bé có một bộ bàn ghế học và ăn phù hợp với chiều cao của bé. Nơi học tập cả khi ở nhà hay ở trường đều phải đảm bảo đủ độ sáng cho bé. Đừng để trẻ ngồi quá lâu mà phải có thời gian nghỉ thích hợp.

Không để trẻ mang cặp sách quá nặng một bên. Tốt nhất là mẹ hãy để trẻ mang cặp có hai quai như thế sẽ tránh được tình trạng vai chịu sức nặng chỉ một phía. Trọng lượng sách cũng không được vượt quá 15% trọng lượng cơ thể.

Cha mẹ cần cho trẻ đi khám cột sống định kỳ nhẳm phát hiện kịp thời các trường hợp cong, vẹo cột sống để bác sĩ có cách điều trị kịp thời cho trẻ. Cong, vẹo cột sống là một bệnh rất khó chữa trị và chi phí điều trị cũng rất cao, đòi hỏi người bệnh cần phải kiên trì trong thời gian dài, việc này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học và sinh hoạt hằng ngày của trẻ.

                                                                                                                                                                      ThS. Lỗ Văn Tùng(Theo Suckhoedoisong.vn)