Lời phê

2:26 AM - 15/05/2015

Khi nhận được lời phê tốt của thầy cô, bạn có bao giờ “chộp” lấy cơ hội ngàn vàng ấy để làm thúc đẩy việc học tập chưa? Nếu chưa thì hãy bắt đầu ngay đi nhé !

Câu chuyện

Chán thật! Một tuần lễ có đến 6 tiết văn. Cái môn học thật là khô khan vì những cú pháp và mẹo luật phức tạp.Chẳng hạn chỉ riêng trạng ngữ mà có đến ba vị trí:

Trạng ngữ đứng đầu câu, ví dụ như:

- Sáng nay, Thơ dạy rất sớm.

Trạng ngữ ở giữa câu, ví dụ như:

- Thơ sáng nay dậy rất sớm.

Trạng ngữ ở cuối câu, ví dụ như:

- Thơ dậy rất sớm, sáng nay.

Có những lúc văn học cũng ướt át với những câu thơ trữ tình:

“Dữ dội và dịu êm

Ồn ào và lặng lẽ

Sóng không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể

Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau cũng thế

Nỗi khát vọng tình yêu.

Bồi hồi trong ngực trẻ.”

(Trích bài Sóng của Xuân Huỳnh)

Hay mượt mà với những bài văn phân tích:

“Hai chữ tình yêu đơn giản là thế, vậy mà bao nhiêu văn thân, thi sĩ, triết gia…từ xưa đến nay muốn tìm ra một khái niệm đúng nhất. Nó đã trở thành một đề tài muôn thuở của nhân loại. Nhà văn Sile người Đức nói:

- Tình yêu là niềm say mê làm cho người khác được hạnh phúc.

Nhà văn Victor Hugo người  Pháp lại cho rằng:

- Tình yêu là bông hoa, cuộc đời là mật ngọt.

Nhà thơ Xuân Diệu đưa ra một ý niệm: “Yêu là chết trong lòng một ít.”

Chán là vậy, nhưng Tiến vẫn bị buộc học môn văn.Chẳng ngạc nhiên gì khi bốn điểm văn cao nhất mà Tiến kiếm được. Chàng ta cũng trở nên thờ ơ trước những lời phê của giáo viên: “Bài quá yếu!”, “Không có ý tưởng, cần cố gắng nhiều hơn!”, “Hành văn lũng cũng, sai nhiều lỗi chính tả,”…

Thế rồi một hôm, thầy dạy Văn ra đề nghị luận kiểu phản đề: “Một nghề thì sống, đống nghề thì chết”. Cả lớp loay hoay mãi vẫn chưa làm được phần nhập đề. Lâu nay, học sinh thường làm xuôi, chấp nhận câu thành ngữ hay tục ngữ để làm bài nghị luận. Nay, gặp nghị luận kiểu phản đề thì gay thật. Thế nhưng, chẳng hiểu sao Tiến cứ cắm cúi viết, viết mãi đến hết hai tờ giấy đôi mới chịu ngừng. Đám bạn ngồi xung quanh đưa mắt ngạc nhiên nhìn Tiến như nhìn một sự kiện mới của văn học.

Lời phê

Chẳng hiểu sao Tiến cứ cắm cúi viết, viết mãi đến hết hai tờ giấy đôi mới chịu ngừng.

Qua tuần sau, khi trả lời nghị luận cho lớp, thầy dạy văn đánh giá rất cao bài làm của Tiến. Nó vượt qua những lối mòn trong văn nghị luận mà học sinh thường làm. Nhìn vào khung lời phê của giáo viên, Tiến thấy có bốn chữ đỏ chói: “Bài văn tuyệt vời!”. Cả tuần đó, Tiến sống trong tâm trạng ngây ngất…và rồi nhờ đó mà Tiến dần dần trở thành một học sinh giỏi văn. Ngay từ khi còn là “mực tím”, Tiến đã say mê viết truyện ngắn. Lần nào cũng vậy, thầy dạy văn luôn là người xem đầu tiên. Thầy sửa lỗi chính tả và ngữ pháp cho truyện ngắn được hoàn chỉnh hơn. Thầy sửa lỗi rất cẩn thận, từ nào sai được khoanh tròn bằng viết chì và dùng dấu móc chỉ ra ngoài lề trang, nơi đó có phần sửa đúng.

Khi Tiến nhận được giải thưởng văn học dành cho tuổi mực tím, thầy giáo dạy Văn là người sung sướng nhất…Tiến bước vào ngưỡng cửa đại học chuyên ngành văn…theo năm tháng, cậu học trò dị ứng với môn văn năm nào đã trở thành một nhà lý luận phê bình nổi tiếng. Trên bàn làm việc của ông có một bài kiểm tra với lời phê: “Bài văn tuyệt vời!” được ép nhựa cẩn thận và đặt dưới lớp kính trên mặt bàn.

Nhà lý luận phê bình đó luôn giúp đỡ những người mới cầm bút qua việc biên tập: đánh giá những bài văn, những câu chuyện ngắn, những bộ tiểu thuyết…Ông sửa lỗi rất cẩn thận, đưa ra những lời phê xác đáng và lời động viên chân thành. Cách làm việc của ông luôn mang dáng dấp của thầy giáo dạy văn năm xưa.

Một chút suy tư

Bạn mến!

Một giáo viên dạy văn kiêng kỵ điểm 10 và lời khen tuyệt đối, có lẽ vì các vị ấy quan niệm điểm 10 là ngang tài với giáo viên hoặc phải là một thiên tài rõ nét thì mới xứng đáng nhận được.

Khi nhận lại bài kiểm tra, trong chúng ta không tránh được sự hồi hộp nho nhỏ, vì ngoài điểm số ra còn có lời phê của giáo viên. Thế nhưng sẽ hụt hẫng và thất vọng khi thấy khung lời phê có những từ ngắn ngủn: “Tốt”, “Được”, “Yếu văn”, “Quá tệ”…hay chẳng có một chữ nào cả. Lời phê đúng mức của giáo viên sẽ khích lệ những bài làm tốt và nhắc nhở, động viên những bài làm yếu.

Với bài văn hay, tốn nhiều công sức mà chỉ nhận được lời phê nhát gừng: tốt, giỏi, khá…thì thật là mất sướng. Vì tốt là tốt mức nào? Giỏi thì giỏi đến đâu? Khá là khá làm sao?…

Với bài văn yếu thì lời phân cụt lủn chỉ làm buồn lòng người viết, thiếu yếu tố khích lệ và động viên. Học sinh sẽ trở nên dị ứng với môn học và thờ ơ với dạng lời phê như thế. Nếu giáo viên chịu khó dành ít thời gian để sửa lỗi các bài văn yếu thay cho những nết gạch sổ thì đúng là trên cả tuyệt vời!

Khi nhận được lời phê tốt của thầy cô, bạn có bao giờ “chộp” lấy cơ hội ngàn vàng ấy để làm thúc đẩy việc học tập chưa? Nếu chưa thì hãy bắt đầu ngay đi, đừng để cơ hội qua đi một cách uổng phí.

Sưu tầm