Ghép tế bào gốc khác huyết thống từ ngân hàng dây rốn

11:56 AM - 07/08/2015

Sau 90 ngày ghép tế bào gốc máu cuống rốn, bệnh nhân nữ 28 tuổi mắc bệnh ung thư máu ác tính đã gần như ổn định hoàn toàn. Ca ghép được tiến hành vào 30/12/2014.

Thoát cửa tử nhờ tế bào gốc máu dây rốn

GS.TS Nguyễn Anh Trí, Viện trưởng Viện Huyết học – Truyền máu cho biết, bệnh nhân Linh (28 tuổi, Quảng Bình) được chuẩn đoán là bị lơxêmi cấp dòng tủy từ tháng 9/ 2014 và đã điều trị 2 đợt hóa chất. Nhưng bệnh nhân mắc thể  M5a – một nhóm tiên lượng xấu nên phương án tối ưu nhất để cứu sống bệnh nhân là truyền tế bào gốc tạo máu đồng loại. Việc ghép phải tiến hành càng sớm càng tốt, trước khi bệnh có nguy cơ tái lại, nếu không bệnh nhân có thể sẽ bị mất đi cơ hội được cứu sống.

Dù em trai bệnh nhân đã đồng ý cho chị tế bào gốc, tuy nhiên chỉ số lại không phù hợp. Vì vậy, các bác sĩ đã thử “vận may” bằng cách tìm tế bào gốc phù hợp trong Ngân hàng tế bào gốc máu dây rốn cộng đồng của viện. Cuối cùng, họ đã tìm được 6 mẫu hòa hợp và quyết định chọn mẫu có chỉ số hòa hợp cao nhất (đạt 4/6 chỉ số ) dù bất đồng nhóm máu.

Sau hơn 90 ngày kể từ khi thực hiện ca ghép tế bào gốc từ máu dây rốn cộng đồng đầu tiên, mảnh ghép tế bào gốc máu dây rốn đã mọc ổn định và bệnh nhân cũng hoàn toàn bình phục, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã tuyên bố thành công về ca ghép tế bào gốc khác huyết thống đầu tiên này tại buổi họp báo chiều ngày 2/4.  Được biết, ca ghép này chi phí khoảng 1 tỷ đồng và được quỹ BHYT chi trả 50%.

Lần đầu ghép tế bào gốc khác huyết thống từ ngân hàng dây rốn 02

Bệnh nhân Linh khỏe khoắn sau hơn 90 ngày được ghép tế bào gốc máu dây rốn khác huyết thống.

Cơ hội cho hàng nghìn người bệnh

Theo GS Trí, việc thành công ca ghép tế bào gốc khác huyết thống từ ngân hàng dây rốn cộng đồng đã mở ra cơ hội cho hàng nghìn người mắc các bệnh về ung thư máu, các bệnh lý về máu.

Sau ca ghép đầu tiên cho bệnh nhân Linh, bệnh viện cũng đã ghép tế bào gốc từ máu dây rốn cộng đồng cho bệnh nhân thứ 2 và trong tương lai, nhiều bệnh nhân nữa sẽ được ghép từ nguồn tế bào gốc của ngân hàng.

Tiến sĩ Bạch Quốc Khánh, Phó viện trưởng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương, cho biết, các nước đa số dùng mẫu máu dây rốn ghép cho trẻ em, vì số lượng tế bào gốc thu được chỉ đáp ứng một phần nào đó cho trẻ. Nhưng Viện đã học hỏi kỹ thuật của Nhật để có thể thu đủ tế bào gốc không chỉ để ghép cho trẻ mà để ghép cho người trưởng thành có mức cân nặng khoảng 70 kg.

Lần đầu ghép tế bào gốc khác huyết thống từ ngân hàng dây rốn

Máu dây rốn được lưu trữ tại Viện Huyết học – Truyền máu trung ương.

Từ tháng 5/2014, Viện ký kết với Bệnh viện Phụ sản Hà Nội thu thập máu dây rốn trong cộng đồng. Trung tâm Tế bào gốc của Viện hiện lưu trữ gần 1.000 mẫu tế bào gốc từ máu dây rốn do các sản phụ tự nguyện hiến tặng. Có trên 900 mẫu đã được làm xét nghiệm các yếu tố phù hợp HLA. Đây là ngân hàng tế bào gốc cộng đồng đầu tiên tại Việt Nam.

TS Khánh cho rằng việc xây dựng ngân hàng tế bào gốc cộng đồng là một hướng đi rất quan trọng, mang lại cơ hội cho nhiều bệnh nhân khác nhau. Có tới 80% mẫu máu dây rốn có nguồn tế bào gốc rất có chất lượng và có 4/6 chỉ số phù hợp. Như vậy nhiều nhất một người có thể tìm được 75 mẫu phù hợp.

Từ năm 2010 đến nay Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã tiến hành được 150 ca ghép tế bào gốc: bao gồm cả tự thân và đồng loại từ người cho cùng huyết thống. Cả nước cũng đã ghép tế bào gốc từ máu dây rốn được 12 ca nhưng là ghép cho trẻ. Đây là lần đầu tiên ghép điều trị một bệnh ung thư máu ở người lớn nhưng lấy tế bào gốc từ mẫu dây rốn được lưu trữ trong ngân hàng tế bào gốc cộng đồng.

Theo Vnexpress