3 phương pháp phát triển kỹ năng nói cho trẻ

10:57 AM - 04/12/2014

Những kỹ năng nói của trẻ phát triển rất nhanh trong 5 năm đầu đời. Bé chuyển từ một đứa trẻ chỉ biết im lặng, bập bẹ sang một đứa trẻ tự tin và nói năng hoạt bát, có thể đứng trước lớp để kể chuyện cho bạn bè nghe hay nói một cách trôi chảy về kỳ nghỉ thú vị của mình cùng gia đình.

Sự biến đổi này là sự kết hợp của xu hướng vốn có về khả năng nói, khi sinh ra trẻ đã có khả năng này rồi. Bất kể con của bạn bao nhiêu tuổi, bạn càng nói chuyện, thảo luận, hỏi và lắng nghe trẻ nhiều chừng nào thì trẻ càng có điều kiện phát triển ngôn ngữ chừng ấy. Nên nhớ rằng sau giai đoạn nói bập bẹ, ngôn ngữ tiếp nhận của trẻ (ngôn ngữ mà trẻ hiểu được) luôn luôn đi trước ngôn ngữ trẻ thể hiện (những từ trẻ có thể nói), điều này có nghĩa là trẻ có khả năng nhận thức trước khả năng biểu hiện.

Những giai đoạn phát triển kỹ năng nói

- Lúc 3-4 tuổi: Trẻ có thể dùng hơn 1000 từ khác nhau và còn có khả năng hiểu nhiều hơn số từ đó nữa. Trẻ có thể nói những câu dài hơn và bắt đầu sử dụng nhiều động từ và tính từ. Những cách dùng câu kiểu “em bé” trước đây hầu như đã biến mất. Lúc này, trẻ có thể đặt ra những câu hỏi.

- Lúc 4-5 tuổi: Vốn từ vựng của trẻ đã lên tới khoảng 1500 từ. Vào thời gian này, trẻ đã có thể đã diễn đạt gần giống với người lớn về tình cảm và ý tưởng của mình. Trẻ có thể nói rõ và nếu bạn chăm chú lắng nghe trẻ nói, bạn có thể hiểu được phần lớn những điều trẻ muốn nói.

Trò chuyện với trẻ:

- Trò chuyện hằng ngày với trẻ rất có lợi cho việc phát triển khả năng nói của trẻ, giúp trẻ vui vẻ, hạnh phúc, gia tăng tình cảm giữa cha mẹ và con cái. Nếu bạn không có nhiều thời gian, hãy sử dụng khoảng thời gian cho trẻ ăn, vệ sinh cá nhân cho trẻ…để trò chuyện với trẻ, hãy tạo những câu hỏi như: “hôm nay ở trường, cô giáo dạy con cái gì?” hay “ hôm nay cô có dạy cho con bài thơ/bài hát nào mới không?”, “con có thể đọc cho mẹ nghe bài thơ nào mà con thích nhất không?” Trẻ càng đối thoại càng nhiều thì khả năng trẻ hiểu được các lời giải thích, chỉ dẫn càng nhanh và chính khả năng này của trẻ hình thành nên sự tự tin cho trẻ sau này.

3 phương pháp phát triển kỹ năng nói cho trẻ 02

Hãy trò chuyện với trẻ hằng ngày rất có lợi cho việc phát triển khả năng nói cho trẻ

- Hãy cho phép trẻ quan sát và tham gia vào một số công việc của gia đình, cố gắng trao đổi, hướng dẫn trẻ thực hiện những công việc nhà đơn giản nhất, có thể những công việc này lại chính là trò chơi thú vị của trẻ. Trong khi trao đổi với trẻ, hãy nêu câu hỏi và hướng dẫn cho trẻ nghe những đặc điểm, cách sử dụng các vật dụng trong nhà.

- Bạn cần lắng nghe trẻ nói, trả lời chính xác, rõ ràng, thong thả các câu hỏi của trẻ, cần kiên nhẫn và không tỏ vẻ khó chịu khi nghe trẻ trả lời không đúng hay trẻ có quá nhiều câu hỏi cho một vấn đề nào đó mà trẻ quan tâm

Đọc sách cho trẻ nghe

- Đối với những trẻ nhỏ, bạn nên thường đọc thơ, ngâm thơ hoặc hát cho trẻ nghe những bài hát thiêu nhi bằng chính giọng nói của mình.

- Trẻ lớn hơn, đọc truyện tranh là hình thức giúp trẻ tiếp cận với một số từ về đồ vật, đồng thời làm phong phú thêm ngôn ngữ và trí tưởng tượng của trẻ. Cùng xem sách với cha mẹ, trẻ bắt đầu quá trình liên hệ với các từ, ngôn ngữ và sự tưởng tượng trong trạng thái thoải mái, đầy sự thú vị. Hãy cho trẻ cắt và sưu tập những mẩu chuyện, những đồ vật, con vật, nhân vật có trong truyện mà bé thích. Bạn hãy đọc những mẫu tin liên quan đến lứa tuổi của bé có trên tivi, video,…hãy đọc sách cho bé nghe thật nhiều, lúc đầu trẻ có thể không hiểu hết nhưng càng ngày trẻ càng chú ý, cảm thấy thích thú và nhớ những vốn từ bạn thường đọc cho bé nghe.

3 phương pháp phát triển kỹ năng nói cho trẻ 03

Đọc truyện tranh cùng trẻ là một trong những phương pháp làm phong phú thêm ngôn ngữ và trí tưởng tượng của trẻ

Thường xuyên nhắc lại từ mới cho trẻ

- Thường xuyên lặp đi lặp lại một từ mới cho trẻ nghe và hãy sử dụng những từ đồng nghĩa thay thế khi trẻ đã quen với các từ mới mà bạn thường sử dụng. Hãy dãy trẻ làm quen với các từ mới vào một ngữ cảnh cụ thể để trẻ dễ hình dung và tiếp thu. Ví dụ, bạn có thể nói: “Con ngoan nè, để mẹ gọi xe taxi đến chở mẹ con mỉnh đi dạo phố,…, chú lái xe taxi có cái áo thật đẹp,…”

- Kho từ vựng của trẻ sẽ tăng lên một cách nhanh chóng sau khi trẻ nói được từ đầu tiên. Bạn sẽ không nhớ nổi những từ mới mà bé sử dụng trong thời gian này. Tuy nhiên, cách học từ có sự khác nhau giữa các trẻ và tùy theo tính cách, sẽ có một số từ được trẻ ưa thích hơn những từ khác. Vì vốn từ vựng của mỗi trẻ là khác nhau nên không có gì ngạc nhiên khi việc sử dụng ngôn ngữ giữa các trẻ cũng có sự khác biệt. Một số trẻ dùng ngôn ngữ để thể hiện nhu cầu và cảm giác của mình, trong khi những trẻ khác lại dùng ngôn ngữ để gọi tên đồ vật hoặc người. Những đặc điểm này thường được thể hiện một cách rõ ràng từ giai đoạn đầu trong việc sử dụng ngôn ngữ của trẻ

3 phương pháp phát triển kỹ năng nói cho trẻ 04

Dùng nhiều từ đồng nghĩa hay lặp đi lặp lại một từ trong một ngữ cảnh cụ thể, giúp trẻ gia tăng vốn từ.

- Khi những từ đầu tiên được mở rộng thành kho từ vựng lớn, việc sử dụng các từ để phân loại đồ vật cũng đã có sự thay đổi đối với trẻ. Chẳng hạn từ “con chó”, từ này lúc đầu được trẻ sử dụng cho bất kỳ con vật nào có bốn chân và có lông, nhưng thời gian sau trẻ sẽ phân biệt được, bởi trẻ dần học được những từ mới như con mèo, con ngựa, con bò.

Qua 3 phương pháp giúp trẻ phát triển kỹ năng nói như trên, chúng ta thấy rằng giữa người lớn và con trẻ có sự tương tác từ khi trẻ còn nhỏ. Hãy dành nhiều thời gian cho con trẻ, hãy hiểu, cảm nhận và đồng cảm với trẻ, hãy dành một ít thời gian trò chuyện với trẻ hằng ngày, để cho trẻ có khả năng nói lưu loát, trôi chảy và tự tin hơn khi giao tiếp với những người khác bên ngoài xã hội.

 

Thanh Thảo

Protected by Copyscape Originality Check